Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο ν. 5307/2026 (ΦΕΚ Α΄ 90/11.06.2026) με τίτλο «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου», με τον
οποίο προσαρμόζεται η ελληνική έννομη τάξη στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο διαχείρισης της μετανάστευσης και του ασύλου.
Η δικηγορική εταιρεία ΜΙΧΑΗΛΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ, υπό τον συντονισμό της εταίρου Ευτυχίας Πουρναρά, συμμετείχε στην εκπόνηση του νομοσχεδίου στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έργου τεχνικής
βοήθειας «Support the implementation of National Implementation Plan under the Pact on Migration and Asylum in Greece (SG REFORM)».
Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου
Το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο συνιστά τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου των τελευταίων ετών. Εισάγει ένα ενιαίο και υποχρεωτικό για όλα τα κράτη μέλη πλαίσιο διαχείρισης
των μεταναστευτικών ροών, το οποίο καλύπτει τόσο τις συνήθεις συνθήκες όσο και καταστάσεις κρίσης ή εργαλειοποίησης της μετανάστευσης.
Παράλληλα, ενισχύεται η προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεσπίζονται νέοι μηχανισμοί αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και προβλέπονται αυξημένες εγγυήσεις για τα πρόσωπα που χρήζουν διεθνούς
προστασίας.
Άμεση εφαρμογή μέσω ευρωπαϊκών Κανονισμών
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο βασίζεται κατά κύριο λόγο σε ευρωπαϊκούς Κανονισμούς, οι οποίοι εφαρμόζονται άμεσα και ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη μέλη, αντικαθιστώντας σε μεγάλο βαθμό το προηγούμενο μοντέλο
εναρμόνισης μέσω Οδηγιών.
Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου,προβλέψιμου και περισσότερο συνεκτικού συστήματος διαχείρισης της μετανάστευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι βασικές τομές του νέου πλαισίου
Κεντρικός άξονας του νέου συστήματος αποτελεί:
– η ταχύτερη καταγραφή των αφίξεων,
– η επιτάχυνση της διαδικασίας εξέτασης των αιτημάτων διεθνούς προστασίας,
– η αποτελεσματικότερη επιστροφή των προσώπων των οποίων τα αιτήματα
απορρίπτονται.
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νέου συστήματος αποτελεί η καθιέρωση υποχρεωτικής διαδικασίας προελέγχου (screening) για όλους τους παράτυπα εισερχόμενους υπηκόους τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Η διαδικασία αυτή διενεργείται πριν από την εξέταση τυχόν αιτήματος ασύλου και περιλαμβάνει εξακρίβωση στοιχείων ταυτότητας, συλλογή βιομετρικών δεδομένων, ελέγχους ασφαλείας και βασικούς υγειονομικούς ελέγχους. Σκοπός της
είναι η άμεση καταγραφή των αφίξεων, η ενίσχυση της ταυτοποίησης των εισερχομένων και η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των μεταναστευτικών ροών.
Η συμβολή της «ΜΙΧΑΗΛΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ»
Η προετοιμασία του νέου νομοθετικού πλαισίου αποτέλεσε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό νομοπαρασκευαστικό εγχείρημα. Για πρώτη φορά, ο εθνικός νομοθέτης κλήθηκε να προσαρμόσει το ελληνικό δίκαιο σε ένα σύνθετο και αλληλένδετο ευρωπαϊκό κανονιστικό σύστημα, αποτελούμενο από εννέα (9) Κανονισμούς και μία (1) Οδηγία, οι οποίοι μεταβάλλουν συνολικά τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος μετανάστευσης και ασύλου.
Η πολυπλοκότητα του έργου αποτυπώνεται και στην έκταση του ίδιου του νομοθετήματος, το οποίο αριθμεί 262 άρθρα, περιλαμβάνοντας εκτεταμένες τροποποιήσεις της εθνικής νομοθεσίας, την εισαγωγή νέων διαδικασιών και μηχανισμών, καθώς και την προσαρμογή του ελληνικού δικαίου στις άμεσα εφαρμοστέες διατάξεις του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.
Παράλληλα, απαιτήθηκε η συνολική αναμόρφωση υφιστάμενων εθνικών διαδικασιών στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου, καθώς και η συμμόρφωση με αυστηρές και αποκλειστικές προθεσμίες που προβλέπονται απευθείας από τους νέους ευρωπαϊκούς Κανονισμούς.
Η δικηγορική εταιρεία «ΜΙΧΑΗΛΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», υπό τον συντονισμό της εταίρου Ευτυχίας Πουρναρά, συμμετείχε ενεργά στην εκπόνηση του νομοσχεδίου στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έργου τεχνικής βοήθειας «Support the implementation of National Implementation Plan under the Pact on Migration and Asylum in Greece (SG REFORM)», παρέχοντας εξειδικευμένη νομική υποστήριξη για την προσαρμογή της ελληνικής έννομης τάξης στο νέο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Η δημοσίευση του ν. 5307/2026 σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας περιόδου για το ελληνικό και ευρωπαϊκό σύστημα μετανάστευσης και ασύλου, θέτοντας τις βάσεις για ένα περισσότερο αποτελεσματικό, ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο διαχείρισης των μεταναστευτικών προκλήσεων των επόμενων ετών.
